Het leven bestaat uit golfbewegingen. Van hele korte hypes, iets langere trends, tot uitermate slome cultuurbewegingen. We zitten nu in een cultuurdal, de uitloper van de industriële revolutie, vergelijkbaar met het einde van de middeleeuwen. Daar gaan we nu langzaam uit klimmen. We staan aan de vooravond van een nieuwe renaissance.

Het einde van een cultureel tijdperk kenmerkt zich in eclecticisme, too much of anything. De nadruk ligt nu nog op materialisme, efficiëntie en inkaderen. Wat heeft dat ons als mensheid gebracht? Geen signaal meer, terwijl er wel connectie is. We zijn wel constant verbonden, maar met wat? We communiceren ons crossmediaal een hoedje, maar waar gaat het in ´s hemelsnaam over? “Waar ben je nu?” Is de meest gestelde vraag in mobiele gesprekken.

Teveel van het goede is een mooie drive voor iets nieuws. Regels zijn er voor mensen, niet andersom. Kaders doorbreken, vrijheid van denken, creativiteit staat op alle agenda´s. Spiritualiteit – niet zweverigheid maar zingevendheid – krijgt een plek. We hebben als mens teveel naar buiten gekeken, met zijn allen richting een burnout op je veertigste. Dan leer je wel naar binnen te kijken.

Onze westerse wereld werd tot nu toe gedomineerd door de logica, constateert ook Daniel Pink in “A whole new mind”. De linker hersenhelft met functies als logisch nadenken, analytisch vermogen, het verstand. De rechter hersenhelft bevat onze intuïtie, gevoelens, indrukken, associatief denken. Willen we de nieuwe renaissance vorm geven, dan moeten we in het onderwijs meer aandacht op de ontwikkeling van de rechter hersenhelft leggen. We zien op verschillende onderwijsfronten deze omslag langzaam plaatsvinden.

Onderwijs dient de mens, de individu.
Onderwijs dient de ontwikkeling van de mens.

Als we naar het huidige onderwijs kijken, dan moeten we constateren dat dit meer gericht is op om-wikkeling van mensen i.p.v. ont-wikkeling. Onze jeugd wordt omwikkeld met alle kennis en ervaring die voornamelijk volwassenen in het verleden hebben opgedaan. Daarmee leren we vooral om gemaakte fouten niet meer te reproduceren. Fouten maken is fout!

Het is jammer voor de aanhangers van het huidige onderwijs, maar we leven niet meer in een tijd van reproductie (industriële revolutie). We leven in een tijd van creatie en zullen ons onderwijs daarop moeten aanpassen, net zoals we dat altijd met ons onderwijs zijn blijven doen. Het wachten op een grondige verandering heeft lang genoeg geduurd. Het onderwijs heeft zich lang genoeg eenzijdig één kant op ontwikkeld, het is doorgeslagen. Doorgeslagen in de ´automatisering´ van het behalen van competenties, voor allen gelijk, als ware het een prikklok voor een lopende bandmedewerker. Iedere student moet gelijk worden behandeld, moet hetzelfde kunnen. Iedereen competent. Voorspelbaar. En dat terwijl geen mens gelijk is.

Voor velen is de praktijk van het alledaagse leven ondertussen dan ook veel leerrijker geworden dan formeel schoolonderwijs. Daarmee disqualificeert het onderwijs zichzelf dus. De dagelijkse werkelijkheid is de leerschool van het leven. Prof. Dr. Paul de Chauvigny de Blot SJ Lic. Ph. (leuke man, maar overdreven titel) houdt zelfs zijn studenten aan de universiteit voor dat het leren pas begint ná het diploma.

De maatschappij lijkt een grondige verandering ondertussen nog niet echt aan te willen gaan. Daarvoor is er nog veel weerstand bij een meerderheid en vind je de verandering nu nog slechts bij een selecte groep betrokkenen.

It is not the strongest of the species that survive, nor the most intelligent,
but the one most responsive to change.

~Charles Darwin~

Deze groep changemakers groeit wel steeds sneller en hun veranderprojecten beginnen steeds meer impact en bijval te genieten. Kijk maar eens naar het succes van ‘democratic education’, een vorm van onderwijs die veel meer overeenkomsten vertoont met de maatschappij, met ‘het echte leven’….

Waar we in het onderwijs veel meer naar toe moeten is allereerst het ont-wikkelen van de individuele (ingekapselde) talenten van personen. Ont-wikkelen, los wikkelen, los laten, eruit laten, eruit halen, terug dus naar de bron van leren, naar : educare. Educare = eruit halen. Eruit halen wat er al in zit.

Passie, creativiteit, nieuwsgierigheid, moed.

Als je uit de mens wilt halen wat er in zit, dan zul je hem moeten coachen op vier belangrijke eigenschappen; passie, creativiteit, nieuwsgierigheid en moed. Help een lerende zijn passie te zoeken en vinden, want passie is de motor van het leren. Wanneer je met je passie bezig bent, vergeet je sneller en makkelijker je besef van tijd en ruimte, je raakt in flow. “Flow refereert aan een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden. Flow wordt gekenmerkt door op de betreffende acties gerichte energie en activiteit, volledige betrokkenheid daarbij, alsmede het feit dat men de activiteiten succesvol uitvoert. Belangrijkste theoreticus achter dit concept is de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi.”
Bron Wikipedia; http://nl.wikipedia.org/wiki/Flow_(mentale_toestand)

Als passie de motor van het leren is, dan is creativiteit de contactsleutel. Psycholoog Abraham Maslow plaatst creatie en problemen oplossen in de top van zijn piramide, onder de noemer van zelfontplooiing, waarin hij de vijf basisbehoeften van de mens beschrijft. Pas als aan die vijf basisbehoeften is voldaan, dus als óók creativiteit door een mens tot uiting kan komen, is er ruimte voor ontwikkeling of ontplooiing van de mens. Waar het onderwijs daarom meer van mag geven, waar het de leerling meer in mag ondersteunen, is het realiseren van de individu, van het zelf problemen laten oplossen, van het laten uiting geven aan zijn creativiteit, aan het delen van zijn gedachten over het leven.

Motor, contactsleutel, brandstof. Nieuwsgierigheid is de brandstof van het leren. Je moet de tank vol hebben om vooruit te komen. En vooruitkomen doe je vooral door vragen te leren stellen. Vragen stellen is namelijk leerzamer dan antwoorden geven. Antwoorden geven is reproduceren van bestaande kennis. Vragen stellen is kennis verwerven. Het gaat er dus om dat docenten studenten leren om meer vragen te stellen.

De vierde eigenschap waar het onderwijs de nadruk op moeten leggen is moed, durf, guts. Moed werkt als het gaspedaal voor de motor van het leren. Het huidige onderwijs biedt studenten teveel zekerheid – handleidingen vol vooraf gedefinieerde competenties – terwijl de ontwikkeling van vooruitgang en innovatie het omgekeerde of in ieder geval flexibiliteit verwacht. Innovatief onderwijs is het managen van onzekerheid, het aanzetten tot experimenten en fouten maken, zodat studenten de moed vinden om daarmee om te gaan.

Vuur, lucht, water, aarde

Deze vier eigenschappen, passie, creativiteit, nieuwsgierigheid en moed hebben een directe relatie met een meer overkoepelend uitgangspunt, de vier basiselementen die zowel in het Boeddhisme als in de Griekse cultuur zijn verankerd; vuur, lucht, water en aarde.
Passie komt overeen met vuur. Het geeft warmte en werkt aanstekelijk. Creativiteit komt overeen met lucht, denk aan de luchtigheid van ideeën en het bouwen van luchtkastelen. Geef lucht aan vuur en het wakkert flink aan. Nieuwsgierigheid komt overeen met water. Water vind je bijna overal, het is letterlijk onze brandstof, zonder kunnen wij het geen dagen volhouden. En moed komt overeen met het basiselement aarde. Je moet lef hebben om je ideeën en fantasieën in onze werkelijkheid te plaatsen.

Nog een abstractieniveau hoger, in de spiritualiteit vind je weer vier corresponderende elementen.

Ziel, geest, verstand, lichaam.

De ziel wijst je de weg. Het mensenleven is een zoektocht naar de ware ik. Die ligt in je verborgen sinds je geboorte. De cultuur, je omgeving en jezelf omwikkelen de ziel met licht doorzichtige vliezen. De ziel ont-wikkelen, dat is waar het leven om draait.

Hoe doe je dat dan? De geest, de creatieveling in je, schildert je allerlei scenario’s voor waarin keuzes gemaakt moeten worden. Hij weegt niet af. Vaak kies je met je verstand dan uiteindelijk jouw route. Met je lichaam ervaar je uiteindelijk of je de goede keuzes gemaakt hebt (of niet).

Wil je de ziel sneller ont-wikkelen, kies dan vooral wat vaker met je buikgevoel. Daar zit als het ware een tweede brein, rondom je maag. Dit brein ligt dichter bij jouw energiebron, voedsel, en kan daardoor vaker en beter de juiste keuze maken dan dat verstand daarboven in je hoofd. Bedenk maar eens welke grote ratelstroom informatie daar per dag afgewogen wordt. Geloof me! Je ‘brain in the gut’ die zich daar helemaal niet mee bezighoudt, als die zich eens laat voelen, ja in dat vierde element, je lichaam, weet dan dat dit een signaal voor de JUISTE keuze was. Nu ben je daar misschien vaker bang voor, maar, zoals een gewaardeerd collega leermeester mij vanavond in een video leerde: Fear kills creativity!
Als je de gevolgen van die keuze als een held draagt, dan …

Even een beetje meer ‘down to earth’.
Je weet nu vast ook waar Kolb zijn inspiratie vandaan heeft gehaald:

Dromer, denker, beslisser, doener

Tussen passie, vuur, ziel en creativiteit, lucht, geest, woont de dromer.
Tussen creativiteit, lucht, geest, en nieuwsgierigheid, water, verstand woont de denker.
Tussen nieuwsgierigheid, water, verstand en moed, aarde, lichaam woont de beslisser.
Tussen moed, aarde, lichaam en passie, vuur, ziel en creativiteit woont de doener.

Vooral die laatste begrijpt zijn buikgevoel vaak goed.

Deze post is gepubliceerd als coverstory in www.webdesignermagazine.nl No. 6, nu hier als vakantielectuur.

Ladies and Gentlemen of the class of 99.
Wear sunscreen.
If I could offer you only one tip for the future:
Sunscreen would be it.
The long-term benefit of sunscreen have been proved by scientists,
Whereas the rest of my advise has no basis, more reliable than my own meandering experience.
I wil dispense this advise now.

De intro van een prachtig essay uit 1997. Ik had het nooit kunnen lezen als er geen internet – geen communitysoftware als www.ning.com en geen www.youtube.com – was geweest. Ik ben niet geabonneerd op ‘the Chicago Tribune’ waarin het stuk werd gepubliceerd. In de Volkskrant die destijds door mijn brievenbus werd geschoven heb ik ook geen vertaling gelezen. Ik kan me ook geen programma op de Nederlandse publieke zenders voorstellen waar het voorgedragen zou kunnen zijn. Het is wel ooit op MTV geweest, omdat het Baz Luhrman inspireerde tot een prachtige melodie en een clip. Maar ja, wie kijkt er nog MTV na zijn 37e?

Of ziehier wat variaties op dit thema:
http://www.youtube.com/watch?v=uWbP9InKZ1w
http://www.youtube.com/watch?v=xE9hbcuYAx4
http://www.youtube.com/watch?v=k6iGUp42XcQ
http://www.youtube.com/watch?v=sTJ7AzBIJoI
http://www.youtube.com/watch?v=xfq_A8nXMsQ

Understand that friends come and go,
but with a precious few you should hold on.

Toch is dit fantastische stuk op mijn weg gekomen, via een community JeRevedeGrandeur.ning.com. Een plek die ik heb ingericht omdat ik graag droom over een mooiere wereld, samen met mensen wier denkbeelden ik deel. Een van de meedenkers van deze community plaatste de prachtige video.

Ik richt dus zelf mijn internet in, net zoals ik dat doe met mijn huis, mijn slaapkamer, maar daar moet alles wel nog in goed overleg met mijn vrouw natuurlijk. Op internet ben ik helemaal vrij. Mijn persoonlijke startpagina op www.netvibes.com staat vol met interessante rss-feeds van webloggers die ik nog nooit in levende lijve ontmoet heb, maar waar ik wel actief denkbeelden mee deel.

Als je nu denkt: “Waar blijft dat advies dan nou, over web-design? Dit lijkt meer op een persoonlijk verhaal!” Dat kan ik me voorstellen. Maar toch ga ik nog even door, want op internet draait het tegenwoordig steeds meer om het persoonlijke verhaal, om de persoonlijke beleving.

Keep your old love letters.
Throw away your old bank statements.

De mens streeft naar geluk, vaak een onbegonnen zaak omdat we ons richten op resultaten in plaats van de weg ernaartoe. We bekijken de wereld om ons heen ieder op onze eigen manier.

Je ziet wat je wilt zien. Internetgebruikers klikken op een link, een resultaat in een zoekscherm, voeren een url in om op een website te komen waar een wens, een verwachting vervuld moet worden. Omdat de gebruiker een verwachting heeft, vertroebelt zijn beeld. Hij ziet niet alles wat een designer hem voorlegt. De gebruiker zoekt slechts naar aanknopingspunten die een associatie oproepen met het beeld dat hij vooraf gevisualiseerd heeft.

Van de talloze psychologische experimenten die op internet te vinden zijn is er een die ik altijd graag aan mijn studenten voorleg. De opdracht die je meekrijgt: Tel het aantal keren dat de bal binnen het witte team direct wordt overgespeeld zonder dat de bal de grond heeft geraakt.

“It is a well-known phenomenon that we do not notice anything happening in our surroundings while being absorbed in the inspection of something; focusing our attention on a certain object may happen to such an extent that we cannot perceive other objects placed in the peripheral parts of our visual field, although the light rays they emit arrive completely at the visual sphere of the cerebral cortex.”

Rezso Ba¨ lint 1907 (translated in Husain and Stein 1988, page 91)

Enjoy the power and beauty of your youth.
You are not as fat as you imagine.

“When I’m working on a problem, I never think about beauty. I think only on how to solve the problem. But when I have finished, if the solution is not beautiful, I know it’s wrong”

Buckminster Fuller, the chemical scientist”

Als docent multimedia bekijk ik, met mijn sterke voorliefde voor kansdenken, websites altijd op verbetermogelijkheden.

Een student, bezig met het verwerven van flash-skills, beoordeelt een website op de mooie shadows en overgangen die hij zelf nog niet meester is.

Een secretaresse beoordeelt een website eerst op de plaatsing van contactgegevens omdat zij het is die de eerste lijns e-mailcommunicatie opvangt.

Een salesmanager beoordeelt een website op de mogelijkheid om zijn target en dus zijn bonus met 20% te verhogen dit jaar.

Een vader beoordeelt een website terwijl zijn kinderen op de achtergrond zitten te joelen.

Designers moeten een website ontwerpen vanuit verschillende perspectieven van de verschillende gebruikers, zowel intern als extern.

Do one thing everyday that scares you.

Design wordt wel eens gezien als decoratie. De grootste fout die mijn studenten in het begin vaak maken is om bij een opdracht voor een webdesign te beginnen met photoshop en dan een mooi plaatje te produceren. Ze versterken daarmee het verkeerde beeld dat bestaat over webdesign.

Ik wil het eigenlijk ook niet webdesign noemen. Het is meer dan dat. Ik wil het ook niet interaction design noemen, of usability design, allemaal termen die te beperkt zijn. Het gaat om user experience design. En wat mag dat dan wel inhouden? User experience design is het ontwerpen van iets, een gevoel, een kwaliteit, een perceptie die zweeft tussen een specifieke (en dus niet generieke) gebruiker en het product of de service (met ergens op de achtergrond de maker).

Read the directions,
even if you don’t follow them.

Het ontwikkelen van een website is als het bouwen van een architecturale ruimte, bijvoorbeeld een huis. Zo’n ontwikkeling begint met een goed gesprek tussen toekomstige bewoners en de architect. Een gesprek over woon- en leefwensen, over karakters, over gewoontes. Daar loop je al tegen verschillende perspectieven op. Hoe kijkt de man des huizes tegen de plannen aan, hoe de vrouw, de kinderen? Wat moet het huis uitdragen naar de bezoekers, vrienden, familie? Als na de bouw de verschillende metselaars, loodgieters, stucadoors, interieurarchitecten etc. verdwenen zijn en de architect of aannemer de sleutel overhandigt, dan is zo’n huis nog niet af. Het gebruik, het daadwerkelijke wonen maakt het huis aantrekkelijk (of niet).

Het verschil tussen user interface design en user experience design ligt op hetzelfde niveau als het verschil tussen het uittekenen van bedradingschema’s en het creëren van een uiteindelijke woonervaring.

Do not read beauty magazines.
They will only make you feel ugly.

Het creëren van een woonervaring laat de laatste tijd ook, net als het webdesign een verschuiving zien. De tijd van de klusprogramma’s hebben we nu wel een beetje gehad. De bladen, vol enige en inspirerende tips (regels) over het gebruik van rozenblaadjes, losjes gedrapeerd op het tafelblad, gaan ook een stap verder omhoog de Maslow ladder op. Ze publiceren namelijk verhalen, niet alleen meer van de nieuwe Jan des Bouvries, maar van een Aaf Brand Cortius of een Martin Bril. Beiden hebben de ballen verstand van de regels voor kleurenleer, de psychologie van het wonen, maar schrijven over hun eigen ‘user experience’.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:Piramide_van_Maslow.JPG

Als ik dan door dit magazine Webdesigner blader, dan zie ik fantastische websites in een gallery. Fraaie staaltjes van vakmanschap. Kunstig misschien zelfs, maar niet kunstzinnig. Ze zitten voor mij dus in de middelste regionen van de Maslow piramide van achting, waardering en kennis. Het zijn websites die mooi zijn om naar te kijken, misschien ook leuk om eens te bespreken met studenten of collega’s. Wellicht zijn ze zelfs een goed alternatief voor een tv avond. Ik heb dan zelf in ieder geval nog enige inbreng.

Wat ze me niet geven, waar ze me niet in ondersteunen, is het realiseren van mezelf, van het zelf uiting kunnen geven aan creativiteit, aan het delen van filosofische gedachten over het leven. De betere web 2.0 applicaties gaan wel deze richting op. Ze maken de weg vrij voor het semantische web, ons collectief bewustzijn.

Do one thing every day that scares you.
Sing.

Welkom in de matrix. We zitten er al middenin. Mijn naam is Morpheus en ik toon u graag de andere kant van internet. Het World Wide Web, een spinnenweb, is natuurlijk een verkeerde metafoor voor iets dat je veel beter kunt vergelijken met een brein. Een collectief brein dan wel te verstaan. Een collectief brein van alle deelnemende gebruikers en instanties.

Links, tags, twits, kun je vergelijken met de elektrische impulsen die gelegd worden tussen verschillende zenuwcellen (informatiebronnen). Bent u de weg al kwijt? Blijf nog even hangen.

Ik kan er wetenschappelijk gezien naast zitten, ik ben maar een eenvoudige docent, maar voor mij werkt het als volgt: Zenuwcellen zijn de informatieverwerkers van het lichaam. Een groot deel bevindt zich in het brein. Verschillende zenuwcellen kunnen middels elektrische impulsen tijdelijk contact maken met elkaar om zodoende concepten, percepties, gedachten, associaties te vormen.

Maybe you’ll marry, maybe you won’t.
Maybe you’ll have children, maybe you won’t.
Maybe you’ll divorce at 40.

Liefde + trouwen + knipoog kan bij de ene gebruiker een associatie van plezier opwekken.

Liefde + trouwen + knipoog kan bij een andere gebruiker een associatie van walging opwekken.

Daar valt dus met geen mogelijkheid tegenaan te designen.

Deze ‘wijsheid’ heb ik trouwens uit de film ‘What the bleep do we know’ waar ik altijd graag tijdens het vak user-experience met studenten over debatteer.

Er bestaat een collectieve intelligentie. Die wordt door internet sneller zichtbaar. Sneller zie je overeenkomsten in denkwijzen die rondom de wereld ontstaan. De nieuwe tools op het net versterken dat nog. Mensen zijn in staat om de informatie op internet zelf vorm te geven, zelf te rubriceren, te organiseren. Netvibes, IGoogle. Daarmee creëren – en versterken – ze hun eigen wereldbeeld. We bekijken de wereld immers allemaal op onze eigen manier.

Dat maakt het voor webdesigners dus eigenlijk steeds moeilijker. Kon je in eerste instantie ontwerpen vanuit usability richtlijnen gecombineerd met huisstijlregels van de opdrachtgever, tegenwoordig zul je je als designers dus nog meer moeten inleven in de denkwijze van de gebruiker en op de hoogte moeten zijn van de tools die hij gebruikt om informatie tot zich te nemen, om op de voorpagina van zijn eigen starpagina te komen.

Enjoy your body, use it everyway you can
Dance.

Daarom vind ik vooral de applicaties zo interessant die gebruikers ondersteunen in hun zelfverwerkelijking, het bijna hoogste plateau van Maslow. Applicaties waarmee je zelf als eindgebruiker prachtige interfaces kunt maken, zonder enige kennis van html, csss, xml of wat dan ook.

Voorbeelden:

Sproutbuilder

Netvibes.com

Yourminis.com

Stretch.

Goede Webdesigners rekken de regels en wetten op. De wetenschappen binnen de tak van Interface design loopt achter de fanfare aan. Er wordt onderzoek gedaan naar goede interfaces, maar die wetenschappelijke onderzoeken nemen vaak enorm veel tijd in beslag. De wetenschap probeert interface design kwantitatief meetbaar te maken, stellingen te bewijzen. In de ‘oude’ wereld zou dat handig zijn, in een tijd waarin de vooruitgang een stuk trager ging dan nu. In zo’n tijd kunnen ontwerpers gebruik maken van wetenschappelijke bronnen om hun ontwerpkeuzes te valideren.

De ontwikkeling van internet gaat echter zo snel op dit moment omdat deze tak van sport beoefend wordt door de creatieve sector, de toegepaste kunsten. (Ik heb het dan natuurlijk over de webdesigners die grenzen verleggen, niet zij die kopiëren.) Mensen die nieuwe inzichten creëren, kunst, zonder al teveel terug te vallen op gewoontes uit gedane ervaringen. De goede webdesigners stappen af van al wat kwantificeerbaar, meetbaar, bewijsbaar is, stappen af van de paradigma’s (mijn excuses voor deze consultancytaal) uit de oude wereld. De goede webdesigners creëren vanuit ideeën, overtuigingen, geloof, passie. Ze leven in een wereld van allerlei onzekere variabelen; het onbekende, het visuele, het gevoel, het experiment. Het is de nieuwe renaissance, de ommezwaai van een meetbare, logische wereld, gedomineerd door het linker hersenhelftdenken naar een wereld waarin de intuïtie, het buikgevoel, het rechter hersenhelftdenken een hoofdrol gaat spelen.

Everybody’s Free, Everybody’s Free
To Feel Good!

Het internet heeft ons het inzicht gegeven dat hiërarchie niet meer nodig is. Informatie is vrij toegankelijk, zoekmachines wijzen ons de weg. Op tal van plekken in de maatschappij vibreert dan ook dit onderbuikgevoel dat mede door het web tot stand is gekomen. Great place to live is daar een mooi voorbeeld van. Great Place to Live is een groep mensen die met lef, liefde en integriteit de wereld bestormen, pioniers met passie en aansluitende creatief uitvoerende en creatief denkende netwerken. Great place to Live bracht onlangs een krant uit, ‘Spelen met hiërarchie’. GPTL wordt door het Innovatieplatform als eerste private voorbeeld genoemd op het gebied van Sociale Innovatie. GPTL zwemt tegen de stroom in van de subsidieregelingen, van de lobby’s, van bestaande ‘regels’.

Be careful whose advise you buy, but be patient with those who supply it.
Advise is a form of nostalgia
Dispensing it is a way of fishing the past from the disposale
Wiping it off
Painting over the ugly parts
and recycling it for more than it’s worth.

Mijn advies aan iedere webdesigner is om diezelfde richting uit te zwemmen als Great Place to Live door individuen de mogelijkheid te geven op internet hun eigen verhalen te vertellen en te delen.

But trust me on the sunscreen.

Prettige vakantie
Guido Crolla
Denkbeeldenstorm

“Je kunt niet zeggen dat er een essentieel verschil is tussen mens en dier. Er zijn gewoon vele verschillen….Genius was altijd een soort innerlijke, dierlijke begeleider, die je in je eigen lichaam aantrof en die je vertelde wat je moest doen en wat je moest laten. De romeinen hadden een motto: Indulge Genio; volg je genius, in het goed zowel als in het kwaad. Want als je dat niet zou doen, dan zou dat sléchts neerkomen op zelfbedrog.”

René ten Bos over de grenzen tussen mens en dier

Die Genius had hij afgelopen half jaar steeds beter leren kennen. In dat half jaar maakte hij een spannende reis. Hij voelde aan zijn water dat kracht van binnen zat en niet buiten jezelf lag, zoals de meeste religies hun lineaire denkers voorhielden. Die reis was niet makkelijk geweest. Maar, welke held had ooit zijn queeste gevonden, rustend op zijn lauweren? Een reisje naar je Genius boek je niet bij het reisbureau om de hoek. Zo’n reis kun je alleen maar zelf uitstippelen.

Hij was een patroondenker, een beelddenker, maar ja, dat had hij toen hij vertrok nog niet op zijn netvlies. Hoe langer hij onderweg was, hoe meer het idee bij hem vorm vatte dat het doel dat hij voor ogen had niet te vinden was op de plek van aankomst. Wat hij tijdens de reis niet had verwacht, was dat zoveel mensen om hem heen afhaakten. Later snapte hij pas dat wat hij tijdens de reis leerde, maar voor weinigen was weggelegd. Patroondenkers vormen immers maar een kleine groep binnen onze maatschappij van lineaire denkers. Een patroondenker die ook nog eens zijn genius heeft gevonden, dat maakt het dan nog eens extra confronterend. Een patroondenker leest namelijk erg makkelijk patronen van lineaire denkers. En als een patroondenker zich ook nog eens focust op communicatie, dan wordt het pas echt feest. Dan kun je zoveel vuurwerk verwachten, daar nemen veel mensen een gepaste afstand van. Veel te gevaarlijk!

Zo kwam hij, een tijd nadat hij zijn Genius had gevonden eens een lineair denker tegen die zich uitgaf als dwarsdenker. De patroondenker gaf in diezelfde tijd trainingen over merkenbeleid, merkinnerlijk, merkuiterlijk, merkgedrag. Aan alle bewegingen van de man, aan zijn manier van kleden, zijn ‘tone of voice’, zijn voordoen, zag hij dat zijn merkinnelijk uitschreeuwde ‘Ik ben een lineair denker en ik ben er tros op’. De man zat op een bijeenkomst waarbij de uitnodiging met name ‘dwarsdenkers’ wilde binnenhalen. De bijeenkomst was erop gericht om ideeën van dwardenkers te verzamelen als input voor een briefing van een architect. De dwarsdenkers deden erg hun best, de ideeën vloeiden rijkelijk. De lineaire denker had zijn toneelstukje slecht gerepeteerd. Je kent dat wel, zo’n acteur die heel hard het ene roept en daar volledig onnatuurlijke bewegingen bij maakt, niet de zijne. Hoe harder de lineair denker riep dat hij de patroondenker een vraag wilde stellen als dwarsdenker, hoe onnatuurlijker zijn bewegingen werden. De patroondenker prikte er met een lach doorheen.

Tijdens zijn reis was hij heel wat lineair denkers tegengekomen die een confrontatie met hem wilden aangaan. Een lineair denker stopt vaak bij een of twee oplossingen terwijl een patroondenker alleen maar oplossingen ziet. Zijn gedachten dwalen naar de randen van het systeem en vinden daar zoveel oplossingen die lineaire denkers nooit zien, omdat ze daar nooit komen. Ze verblijven meestal heel veilig in het midden van een systeem. Voor de patroondenker waren dergelijke confrontaties een feest. Steeds weer testte hij de lineaire denker door hem met een scenario te confronteren dat de lineaire denker niet had voorzien. Weer doorbrak de patroondenker een denkpatroon. Hij zorgde weer voor wat nieuwe ruis in de communicatie:-)

“Een genius is een mens die in staat is bestaande regels te doorbreken.”
“Ruis is een essentieel onderdeel van communicatie. Beweging, creativiteit innovatie en verandering ontstaan daar waar misverstanden de hoofdrol spelen”

Rene ten Bos

Beste Guido,

Sorry, ik heb een tijd niks van mij laten horen. Hoewel tijd relatief is, vind ik een maand niet mailen toch erg lang van mijn kant. Ik hoop dat u regelmatig
nog even www.rbstijl.com leest en hopelijk leest u zoals altijd tussen de regels door.

Ik weet, u haat mail… Maar Robert is bezig met een experiment. Zoals u weet zit China achter een firewall en kan ik geen youtube, blogspot, vimeo, twitter of andere leuke sites bezoeken. Ik wil gewoon eens weten hoe dat voelt als je internet wordt beheerst.

Pas later ga ik omwegen zoeken… Zal hier later meer over schrijven.

In Nederland bent u diegene geweest die altijd spreekt over durven, doen en veranderen. Zelf vind ik het mooie woorden en probeerde ik mij zelf op basis van inspiratie ook te sturen. Nu ik in China vind merk ik dat ik maar kleine stapjes heb gemaakt in Nederland.

Het gaat goed in China en iedere dag krijg ik iets mee van de Chinese cultuur. Ik zit in een maand in China en ik merk dat ik groei, verander en dat ik mijzelf steeds meer durf uit te dagen.

Mensen in China kijken anders tegen het leven. Ze kijken anders tegen werk, inspireren, vriendschappen en familie. Zodanig anders dat ik hier in China zit en dat ik durf te zeggen: Klopt het wel datgene waar ik altijd al in geloof? Is de persoon Robert die ik ben geworden de Robert waar ik volledig achter sta?

Het zijn de dagen van twijfel en ongeloof dat mij meer moed geeft. Het is vreemd dat onzekerheid en twijfel over het leven zelf een inspiratie boost kan geven. Eerlijk is eerlijk, soms is het vervelend en eng als je jezelf zo tegen komt in een vreemd land. Geen vangnetten of iemand waar je op terug kan vallen.

In ieder geval hebben we over een aantal maanden veel discussievoer! ( rbstijl is mijn skype adres en we hebben een tijdverschil +7 uur). U kunt gerust eens
bellen als u wilt babbelen over China en creatieve inzichten.

Een ander punt is dat CRE-AID over de grens gaat en ik ben druk bezig om zoiets in Xiamen op te zetten. U zal vast jaloers worden, maar ik heb contact gehad met een professor van Xiamen University, deze professor is het hoofd van Multimedia.

Op het moment ben ik druk bezig om contact te krijgen met deze man omdat ik graag een creatieve sessie of dag wil organiseren. Ja, de Guido filosofie probeer ik ook in China….. Creativiteit hoort niet belemmerd te worden door cultuur, maar bevorderd worden!

In ieder geval kijk ik uit naar mijn minor, want ik heb een hoop nieuwe bagage om mee te sturen. Hoe gaat het met u?

Groeten,
Robert

Disclaimer: Deze mail valt onder “brainstorm-sessie-recht”. Dat recht houd in dat u deze mail mag publiceren op een eventuele blog of delen met derden. Het is een mail waar u eventueel op voort kan borduren.

Jeeeh!
Hoi Robert,
Een cmd-er in China, wow! En dan ook nog een die meteen de ‘Guido-filosofie’ (passie, creativiteit, nieuwsgierigheid, moed) gaat exporteren!
Nu had ik bedacht dat dat onze troef zou worden voor de komende jaren, waarmee we de toenemende concurrentie van het verre Oosten een stap voor zouden kunnen blijven, maar zo maken we natuurlijk helemaal geen kans meer

Geniet van
- de kleinste stapjes
- anderskijken
- je zoektocht

Groet,
Guido

Het actieve gedeelte van de workshop werd voorafgegaan door een concentratie-oefening die werd ingeleid door Mindfulness coach Guus Stoop. van Bureau Mens in Uitvoering. De – voor mijn perceptie ellenlange stilte – maakt me onrustig… Ik zag dat als een helder en oorverdovend signaal voor mezelf om eens vaker rustig even stil te staan bij de dingen die ik doe.

“In the modern university, with its rapid turnover of assignments and fast-paced technology, the human brain is treated as just another processing device and is expected to keep pace with electronic blips. … By speeding through life with technology, you reduce what any given moment can hold. By slowing down, you expand it.“

Better Off: Flipping the Switch on Technology

Beide ervaringen zijn wat mij betreft dan ook zeker voor herhaling vatbaar.

“Veel mensen willen hun verlangens en frustraties over hun organisatie en omgeving delen met anderen en omzetten in werkbare oplossingen. Ze vormen -bewust of onbewust- een broedplaats : een (virtuele) plek waar nieuwe, creatieve ideëen onstaan over werk en samenleving. Dat loopt van ‘communities of practices’ en denktanks tot straatfeesten en internetgroepen. Maar managers en bestuurders drukken deze initiatieven vaak de kop in; door hun behoefte aan planning en controle weten ze er niet goed mee om te gaan.”

aldus Peter Camp, De Broedfactor