Loslaten, vertragen, even stilstaan

Donderdag 4 maart, 18.04 uur.

Ik zit met een pizza naast mijn laptop in de grote ruimte aan de Vossenstraat 10 en probeer in de hectiek van www.eentweetien.nl samen te vatten waar we mee bezig zijn in de minor Digital Media Production, samen met zo’n 30 studenten, acht deeltijders enkele aangeschoven stagiaires, afstudeerders en nieuwsgierige, gedreven professionals. Samen te vatten, te bundelen. Deze post verwijst eigenlijk als een soort interactive narrative naar de overpeinzingen die ik in ‘De Tussentijd’ geschreven heb.

Het is namelijk nogal wat voor de perceptie van de docenten en studenten die bij deze minor betrokken zijn. Letterlijk out of the box. Alleen al het feit dat we in een apart pand zitten, buiten de school, roept veel aannames, vooroordelen en vragen op. Maar opvoeding en onderwijs is het tonen van kansen en mogelijkheden, dus daar richten we ons als docenten vooral op.

De aanloop was verwarrend. Een gevoel dat ik graag oproep omdat je van daaruit namelijk zelf naar houvast gaat zoeken, naar je kern. Wie ben je en wat doe je hier? Wat wil jij nou? Dat zijn vragen waarop studenten eerst moeten broeden voordat ze als collectief een broedplaats van de grond kunnen laten komen. En we zijn van de grond!

Maandag 01.02.2010 hebben we letterlijk de bezem door het pand gehaald. De broedplaats hebben we heel pragmatisch www.eentweetien.nl genoemd, naar de startdatum 01.02.10, met als slogan ‘kleine aanloop, grote sprongen’. Van hier uit moet ieder individu, alleen, binnen een of meerdere teams, in het collectief zijn weg gaan vinden. Een flinke opdracht. De eerste twee weken werd er hard teruggegrepen naar de bestaande kennis en gewoonten. Veel studenten legden de ‘schuld’ voor hun gedrag nog buiten zichzelf. Er is geen internet…, in het rooster staat dat we alleen les hebben op donderdag…., dat had je beter moeten communiceren…. Die tijd is voorbij. Het is mooi om te zien wanneer jongeren voor zichzelf gaan staan en de perceptie van anderen maar even voor lief nemen.

Waar zitten we nu?
We zijn vandaag met 30 studenten, een mix van minorstudenten, stagiaires en afstudeerders een hele dag in de weer geweest voor een ingevlogen opdrachtgever, Debbie Molhuizen van www.detussentijd.nu. Ze hebben de opdracht gekregen om hun eigen expertise (aanbod) te matchen met de vraag van de opdrachtgever. De boodschap was om niet teveel aan de wensen van de opdrachtgever te voldoen, maar vooral de eigen wensen en ambities uit te dragen binnen het thema ‘De Tussentijd’. Diederik Vrijhoef, die morgen aan de Ruitenberglaan zijn afstudeerscriptie nog moet inleveren, was projectpiloot. Er stond dus geen docent voor de klas die de groep aanstuurde op resultaat en in het proces, maar een afstudeerder. De leerling is meester geworden. Dat is de lijn die ik graag wil zien en voelen binnen ICA. Dat heeft vandaag wonderlijke resultaten opgeleverd. De studenten hebben genoten van de heksenketel en gevraagd wanneer de volgende sessie is. Binnen het collectief heeft iedereen meer verbindingen gelegd onder elkaar én met de opdrachtgever. De een iets concreter (4 uitdagende projecten) dan de ander.

Zelf heb ik heel hard geoefend op mijn eigen leerdoel: loslaten, vertragen, stilstaan. Ik trek teveel. Mijn hoofd is een grote heksenketel. De plasticiteit van mijn brein gaat mijn eigen pet wel eens te boven. Als ik de regel van Hebb goed interpreteer, dan heb ik een natuurlijke aanleg voor het leggen van verbindingen. Daar gaat mijn aandacht naartoe (alles wat je aandacht geeft groeit) en dat maakt dat bij mij veel groepen zenuwcellen synchrone activiteit ontwikkelen, waardoor de kans groter wordt dat deze groepen zenuwcellen sterkere verbindingen leggen. En als dat maar steeds blijft groeien, omdat het elkaar stimuleert, lijkt het me raadzaam voor mezelf om meer en vaker de tijd te nemen om bij het leven stil te staan. Zo genoeg college over brein van #TheMadProfessor, terug naar de creatiedag.

Een enkele keer kon ik het niet laten om inhoudelijk mijn ideeën te spuien of feedback te geven, maar de meeste tijd heb ik me gericht op de catering. Ik had het nog nooit gedaan, maar kon in gedachten gelukkig even te rade bij mijn grote leermeester, Joel Komkommer. Bij de start van de dag kreeg iedereen een gele, zure Napoleon bonbon – ‘eerst het zuur, dan het zoet’. Ik heb koffie en thee gezet, de lunch verzorgd en bier gehaald voor de avond. Ik ben een paar keer vandaag aangesproken. Als coach, als docent was ik vandaag misbaar.

Dan toch als docent terugkijkend, wil ik eindigen met een klein cadeau dat ik zag langskomen. Het is misschien niemand opgevallen, maar voor mij was het hét bewijs van de transformatie die studenten op dit moment in deze minor ondergaan. Ondanks die hectische dag, zaten we om 20.30 uur nog te luisteren naar presentaties van de studenten. We zijn elf en een half uur aan de bak geweest. Naast het podium waar nu een student presenteert staan twee studenten klaar, met een half oor luisterend naar de spreker, half in gedachten bij de argumentatie die ze dadelijk bij hun eigen werk gaan geven.

Sinds vandaag wachten studenten niet meer op elkaar, elkaar aankijkend met een blik van ‘ga jij maar eerst’. Ze staan vanzelf op want ze zijn klaar om zich te profileren.

Ik ben dankbaar voor dat wat er allemaal om me heen gebeurt.
Daar wilde ik even bij stilstaan.