Nog één laatste keer dan, een ‘echte les’, een docent die vóór de klas staat en eenzijdig zijn kennis over de menigte heen gooit. Ik vind het maar niks. Ik doe het wel, maar het kost me enorm veel energie.
Waarom hou je als docent zo’n verhaal? Dat doe je om gedachten, beelden, woorden, daden, op gang te brengen. Je geeft dan jouw visie, maar er komt meestal zo weinig terug, tenzij je er allerlei foefjes in de vorm van vragen en opdrachten aan gaat plakken om de menigte in beweging te krijgen. Maar de menigte moet maar eens stoppen met menigte te zijn. De menigte moet die gewoonte van afwachten tot iemand uit de groep zijn nek durft uit te steken maar eens doorbreken.
Kijk, als we even teruggaan in onze evolutie dan moeten we concluderen dat je vroeger niet kon overleven, zonder groep, als Neanderthaler. Je conformeren aan het groepsgevoel gaf je zekerheid en veiligheid. Het zit dus diep in onze genen ingebakken dat het moeilijk is om uit een groep te stappen. Een gevoel van angst zal dus snel komen bovendrijven bij de gedachte om op te staan.
Ik heb me vroeger nooit ‘lid’ van zo’n groep gevoeld. Ik was altijd een van de eersten die zijn vragen paraat had, die zijn eigen mening op het verhaal wilde toetsen. Van die amorfe massa wilde ik geen deel uitmaken. Dan kom je dus toch weer op de kracht van het individu terecht.
Ja, je mag!
Je mag veel meer lef, moed tonen om je eigen gevoelens en ervaringen bij een verhaal direct te toetsen door zelf vragen te stellen en meningen te geven. Wanneer je dat doet is dat een teken van je interne drive om te leren en tevens een teken van respect naar de spreker, hij of zij die energie gestoken heeft om jou een stukje verder te brengen dan waar je vóór de presentatie was. Je bent dus in die tijd verandert – als je er tenminste open voor stond! Vragen stellen, meningen delen kun je dus ook zien als een kennisverrijking van de groep i.p.v. ‘Wat zullen ze denken van mijn vraag’.
Pas wanneer in zo’n groep een schaap over de dam is, en een tweede, komt communicatie pas echt op gang. Pas dan begint het echte leren wanneer de verandering in de vorm van vragen en meningen onderling gedeeld wordt.
Deze les begon dus zo, als eenrichtingsverkeer van solist naar groep.

De les eindigde uiteindelijk zo, als onderling kennisdelende individuen, ieder met een eigen kijk op de zaak.

Jan Kollen, super bedankt voor de opnames!

6 Comments
Misschien de volgorde van de les omdraaien? Eerst inbreng van de aanwezigen en dan een gesprek daarover voeren…
De les was naar aanleiding van het uitblijven van een eigen inbreng van de aanwezigen tot dan toe
En… is het nu eind goed, al goed… of ben je er nog niet uit… ?
Ik ben pas klaar als studenten meer uit liefde voor hun vak beslissingen nemen dan uit angst voor … bijv. een docent of een cijfer.
Precies één van de Thema’s van ‘Zen en de Kunst van het Motoronderhoud’ van Pirsig. Deze week weer eens herlezen.
Misschien moet je eens patat gaan bakken met je studenten, zoals in dat YouTube filmpje… Das goed voor de sfeer en sfeer is bepalend
Maar serieus… hoe zit dat dan binnen de HAN met cijfers en de vrees voor docenten…? Ben je de enige die dat anders wil…? Of is het een officieel streven…?
Het schijnt dat je in dit soort kwesties maar hele kleine stapjes kunt maken. Voorbeeld uit Pirsig: Een leerling wil een scriptie maken over het land… maar slaagt daar niet in. De docent stelt voor om het onderwerp te beperken tot de stad waarin zij woont. Ook dat blijkt voor stagnatie te zorgen. Het advies is daarna om zich te beperken tot 1 straat. Zelfs dan blijkt de student er niet uit te komen. Als laatste advies wordt het onderwerp van de scriptie: Schrijf over 1 steen in de muur van dit ene gebouw in die straat… en toen werkte het ineens, omdat de student echt ging kijken. Zelf ervaarde. En de woorden stroomden over het papier en de scriptie was in luttele tijd geschreven.
Is het dus niet, zoals met alles, een kwestie van ‘How to get Unstuck when you are Stuck’?
Heel herkenbaar, hoe activeer je mensen “van binnenuit”? Niet door opdrachten te geven… maar door de interne drive te prikkelen… Je hoeft niet bang te zijn om anders te zijn… maar het doel is ook niet anders zijn… het is misschien wel een gevolg… ben je zelf, toon jezelf en voel jezelf. Sta in verbinding met je eigen zijn!
Binnen het CvJO proberen wij ook op deze wijze het meeste uit de mens te halen. En dat is geen eenvoudige opgave! Van kinds af aan wordt ons geleerd wat we allemaal niet mogen… We worden behoed voor fouten… We leren allerlei grenzen te herkennen en te respecteren… We leren “normaal” te doen… Te doen wat van ons verwacht wordt… We rebelleren uiteindelijk in onze pubertijd… Maar dat doen we wel weer allemaal op nagenoeg dezelfde manier…
En dan mogen nu alle remmen los… je mag echt alles… grenzeloos… dat kennen we niet… we zijn zo getraind dat we zelfs niet direct weten hoe dat moet… Het hoeft niet heel moeilijk te zijn: wees alles wie je bent… Dat is eventjes lastig… Maar daarna ook bevrijdend… Als je je essentie, je uiterste binnenste gevonden hebt en bevrijd hebt… Dan pas leer je echt… Dan communiceer je pas echt goed… Ik weet zeker dat Guido zijn studenten hier in mee krijgt, ben zeer benieuwd naar de reacties.
Guido je bent 0102% op de goede weg, heel veel succes, ik ben graag één van die mensen die af en toe eens inloopt! Al was het alleen al om zelf te leren…